Ο ΘΕΣΜΟΣ ΤΟΥ ΑΣΕΠ ΚΑΙ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΣΤΗ ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ
Το δικαίωμα προς εργασία στον ευρύτερο δημόσιο τομέα με συνθήκες απόλυτης
διαφάνειας, δημοσιότητας, αντικειμενικότητας και αξιοκρατίας επιβάλλει την
ουδετερότητα της Διοίκησης και τη διασφάλιση ίσων ευκαιριών για όλους τους
πολίτες. Θεσμικό εγγυητή της τήρησης των αρχών αυτών αποτελεί το Ανώτατο
Συμβούλιο Επιλογής Προσωπικού (ΑΣΕΠ), το οποίο συστάθηκε με το Ν. 2190/1994 ως
ανεξάρτητη αρχή επιφορτισμένη με τον έλεγχο της ορθής εφαρμογής των διατάξεων
που διέπουν τις προσλήψεις στο δημόσιο τομέα.
Για την εκπλήρωση της αποστολής του, το ΑΣΕΠ έχει ήδη από τον ιδρυτικό του νόμο
εξοπλιστεί με ειδικές εγγυήσεις ανεξαρτησίας. Τα μέλη του χαρακτηρίζονται
ανώτατοι κρατικοί λειτουργοί που απολαύουν προσωπικής ανεξαρτησίας. Το ΑΣΕΠ δεν
υπόκειται σε εποπτεία και έλεγχο από κυβερνητικά όργανα ή άλλες διοικητικές
αρχές αλλά σε κοινοβουλευτικό έλεγχο σύμφωνα με τον Κανονισμό της Βουλής, ενώ
οι πράξεις του δεν υπόκεινται σε ιεραρχικό έλεγχο από άποψη νομιμότητας αλλά
μόνο σε δικαστικό έλεγχο. Έχει εθνική εμβέλεια δράσης και διαθέτει αρμοδιότητα
κανονιστική, αρμοδιότητα ελεγκτική της νομιμότητας των πράξεων που υπάγονται
στη δικαιοδοσία του και περιορισμένη κυρωτική αρμοδιότητα. Διαθέτει οικονομική
αυτονομία με δικό του προϋπολογισμό, καθώς και ιδιάζουσας μορφής περιορισμένη
νομική προσωπικότητα.
Οι παραπάνω εγγυήσεις ανεξαρτησίας ενισχύθηκαν περαιτέρω με την ένταξή τους το
2001 στο Σύνταγμα, το οποίο κατοχύρωσε δύο οντότητες: ένα σύστημα πρόσληψης και
στελέχωσης της δημόσιας διοίκησης και ταυτόχρονα ένα θεσμό που εγγυάται τη
διαφάνεια, την αξιοκρατία και την αντικειμενικότητα του συστήματος αυτού.
Κατά τη δεκαετή και πλέον λειτουργία του πέτυχε να ανατρέψει παγιωμένες
νοοτροπίες και πρακτικές, καταδεικνύοντας τη δυνατότητα της ανεξάρτητης αρχής
να εκπληρώσει με επιτυχία το θεσμικό της ρόλο και να διασφαλίσει αμεροληψία και
διαφάνεια στον κρίσιμο και ευαίσθητο τομέα της απασχόλησης στη δημόσια
διοίκηση, και καταξιώθηκε ως ουσιαστικός μηχανισμός ελέγχου των προσλήψεων στο
Δημόσιο με γνώμονα τη διαφύλαξη της αρχής της αξιοκρατίας και τη θωράκιση του
κράτους δικαίου.
Το ΑΣΕΠ συγκροτείται από 24 συμβούλους (πρόεδρο, 2 αντιπροέδρους, 21 μέλη), οι
οποίοι επιλέγονται από τη διάσκεψη των Προέδρων της Βουλής. Η Ολομέλεια του σώματος,
η Ελάσσων Ολομέλεια και τα 5 Τμήματα λειτουργούν ως συλλογικά όργανα, με
συγκεκριμένες ιεραρχημένες αρμοδιότητες στη λήψη αποφάσεων. Η Γραμματεία του
σώματος, που αποτελείται από 235 υψηλού επιπέδου υπαλλήλους όλων των
κατηγοριών, επικουρεί ενεργά τα μέλη του ΑΣΕΠ και λειτουργεί υπερεντατικά
προκειμένου να ανταποκριθεί στα καθήκοντά της.
Στις κύριες αρμοδιότητες του σώματος περιλαμβάνονται: η επιλογή του τακτικού
προσωπικού στον ευρύτερο χώρο του δημόσιου τομέα, ο έλεγχος της νομιμότητας των
διαδικασιών πρόσληψης προσωπικού που διεξάγουν φορείς του ευρύτερου δημόσιου
τομέα και ο έλεγχος παράνομων προσλήψεων, από Συμβούλους-Επιθεωρητές του ΑΣΕΠ
με ιδιότητα ανακριτικού υπαλλήλου.
Το ΑΣΕΠ για την επιλογή προσωπικού οργανώνει γραπτούς διαγωνισμούς ή/και
αξιολογεί τους υποψηφίους με βαθμολόγηση συγκεκριμένων κριτηρίων
προκαθορισμένων με νόμο, ενώ για ορισμένες θέσεις διεξάγεται συμπληρωματική
πρακτική δοκιμασία ή ειδικές εξετάσεις – test ή συνέντευξη. Το υψηλών απαιτήσεων ειδικό
επιστημονικό προσωπικό επιλέγεται με ειδική διαδικασία ουσιαστικής αξιολόγησης
των υποψηφίων από πενταμελή επιτροπή οριζόμενη από το ΑΣΕΠ, ενώ για την επιλογή
των εκπαιδευτικών διεξάγεται ειδικός γραπτός διαγωνισμός.
Οι θέσεις καλύπτονται πάντα μετά από πανελλήνια προκήρυξη στην οποία
αναφέρονται τα απαιτούμενα προσόντα για κάθε θέση και όλες οι σχετικές με την
επιλογή διαδικασίες, όπως ορίζονται στο βασικό νόμο 2190/1994 (νόμος Πεπονή). Η
βασική αρχή της διαφάνειας καλύπτεται με την δημοσιοποίηση για κάθε υποψήφιο
όλων των σταδίων της διαδικασίας επιλογής προσωπικού. Φορείς του ευρύτερου
δημόσιου τομέα και της τοπικής αυτοδιοίκησης κατά κανόνα διεξάγουν οι ίδιοι τη
διαδικασία των προσλήψεων με βάση τον ίδιο νόμο αλλά πάντα υπό τον έλεγχο του
ΑΣΕΠ, το οποίο και εξετάζει τις ενδεχόμενες ενστάσεις.
Όλες οι λειτουργίες του ΑΣΕΠ, και κυρίως οι σχετικές με τις διαδικασίες
προσλήψεων, υποστηρίζονται από ένα δυνατό ηλεκτρονικό πληροφοριακό σύστημα,
απαραίτητο λόγω του ιδιαίτερα μεγάλου αριθμού φορέων, θέσεων, προκηρύξεων και
υποψηφίων που καλείται το ΑΣΕΠ να διαχειρισθεί.
Κάθε χρόνο το ΑΣΕΠ εκδίδει κατά μέσο όρο 30
προκηρύξεις για 6.000 θέσεις και λαμβάνει 350.000 αιτήσεις συμμετοχής. Ελέγχει
τις διαδικασίες διαγωνισμών φορέων για την πλήρωση 3.000 θέσεων τακτικού
προσωπικού και 30.000 εποχικού προσωπικού. Εκδικάζει 5.000 ενστάσεις υποψηφίων,
350 αντιρρήσεις και αιτήσεις θεραπείας και προβαίνει σε 1.000 αναπληρώσεις
διοριστέων, ενώ τα συλλογικά όργανα του ΑΣΕΠ εκδίδουν 2.000 αποφάσεις.
Το ΑΣΕΠ έχει επιπλέον την ευθύνη για τον έλεγχο 75.000 περίπου συμβασιούχων των
οποίων η σχέση εργασίας, εφόσον συντρέχουν οι προϋποθέσεις του προεδρικού
διατάγματος 164/2004, θα μετατραπεί σε σύμβαση αορίστου χρόνου.
Η ιδιαίτερη φύση του έργου του ΑΣΕΠ και η πιστή τήρηση της αρχής της διαφάνειας
δημιουργούν, όπως είναι αναμενόμενο, αυξημένες ανάγκες για παροχή πληροφοριών.
Η ενημέρωση του κοινού πραγματοποιείται αφενός μέσω του Γραφείου Εξυπηρέτησης
Πολιτών, που έχει οργανωθεί για το σκοπό αυτό, αλλά κυρίως μέσω της ιστοσελίδας
του ΑΣΕΠ (www.asep.gr), που παρουσιάζει επισκεψιμότητα της
τάξεως των 500.000 επισκέψεων το μήνα με αυξητική τάση και κατατάσσεται στην
πρώτη θέση μεταξύ των δικτυακών τόπων των ελληνικών δημόσιων υπηρεσιών.
Η μεγαλύτερη όμως αναγνώριση προέρχεται τόσο από τους ίδιους τους φορείς, που
θεωρούν ότι το ανθρώπινο δυναμικό που προσλαμβάνουν μέσω ΑΣΕΠ είναι πράγματι
υψηλού επιπέδου, όσο και από το ίδιο το προσλαμβανόμενο προσωπικό, που γνωρίζει
ότι πράγματι προσελήφθη με την αξία του. Και το γεγονός αυτό αποτελεί για όλους
όσοι εργάζονται στο ΑΣΕΠ πηγή ιδιαίτερης ικανοποίησης.
πηγή: http://www.asep.gr/asep/site/home/LC+Menu/ASEP/Thesmos_Asep.csp?tabId=4&lcmenuId=lc1